Prowadzenie firmy na Słowacji w 2026 roku – najważniejsze zmiany podatkowe i prawne
Zmiany w słowackim systemie podatkowym i prawnym wchodzą w życie jednocześnie i obejmują kilka najważniejszych obszarów prowadzenia działalności gospodarczej. Nowe stawki podatków, konkretne kwoty składek oraz dodatkowe daniny finansowe wpływają bezpośrednio na koszty i płynność przedsiębiorstw. To moment, w którym firma na Słowacji musi działać w oparciu o precyzyjne dane, a nie założenia sprzed kilku lat.
Reforma 2026 na Słowacji jako realna zmiana warunków prowadzenia biznesu
Rok 2026 porządkuje i zaostrza zasady, według których działa każda firma na Słowacji, bo wchodzą w życie przepisy zaprojektowane pod konsolidację finansów publicznych oraz uszczelnienie opodatkowania. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca nie mierzy się wyłącznie z „korektami stawek”, lecz z przebudową kilku filarów jednocześnie: podatku dochodowego, rozliczeń pośrednich, obciążeń parapodatkowych i obowiązków sprawozdawczych. Najważniejsze jest to, że zmiany obowiązują od 1 stycznia 2026 roku, a więc wpływają na planowanie budżetu, umowy i politykę cenową już od początku roku obrotowego. W 2026 rośnie znaczenie zgodności formalnej i jakości dokumentacji, bo część rozwiązań jest skonstruowana tak, aby ograniczyć pole do interpretacji i minimalizować „szare strefy” w rozliczeniach.
Nowe progi PIT w 2026: ile wynoszą stawki i od jakich podstaw?
Ważną zmianą dla osób prowadzących firmę na Słowacji jest rozbudowanie progresji w podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ od 2026 obowiązują cztery progi zamiast dotychczasowych dwóch. Są to:
- 19% dla podstawy opodatkowania do 43 983,32 EUR,
- 25% dla części podstawy powyżej 43 983,32 EUR,
- 30% dla części podstawy powyżej 60 349,21 EUR,
- 35% dla części podstawy powyżej 75 010,32 EUR.
Równolegle ograniczono wpływ ulg poprzez szybsze i bardziej dotkliwe redukowanie nieopodatkowanych kwot (dla podatnika i małżonka), co wprost zwiększa efektywne obciążenie przy średnich i wyższych dochodach. Dla właścicieli i wspólników, których dochód „przechodzi” przez rozliczenie osobiste, oznacza to konieczność przeliczenia opłacalności formy prowadzenia działalności oraz sposobu wypłaty zysku, ponieważ każde wejście w próg 30% i 35% zmienia realną marżę netto.
Składki i zdrowotne obciążenia 2026: konkretne kwoty, progi i stawki
W 2026 roku koszty stałe ponoszone przez firmę na Słowacji wyraźnie rosną z powodu zmian w systemie ubezpieczeń społecznych. Zmieniono zarówno wysokość podstawy naliczania składek, jak i same stawki, a także doprecyzowano moment powstania obowiązku ubezpieczeniowego. Minimalna podstawa wymiaru składek dla osób samozatrudnionych została podniesiona do 60% średniego wynagrodzenia sprzed dwóch lat, co w 2026 roku oznacza 914,40 EUR. Przekłada się to na minimalną miesięczną składkę na ubezpieczenia społeczne w wysokości 303,11 EUR. Jednocześnie wprowadzono obniżoną, specjalną podstawę dla nowych lub niskodochodowych samozatrudnionych, wynoszącą 26% średniego wynagrodzenia sprzed dwóch lat, czyli 396,24 EUR w 2026 roku.
- Składki społeczne: minimalna miesięczna składka samozatrudnionego to 303,11 EUR, przy minimalnej podstawie 914,40 EUR.
- Ubezpieczenie zdrowotne: stawka dla samozatrudnionych rośnie z 15% do 16% podstawy wymiaru, a dla pracownika rośnie z 4% do 5% (dla osoby z niepełnosprawnością odpowiednio 2% do 2,5%).
- Moment powstania obowiązku: obowiązkowe ubezpieczenie społeczne dla samozatrudnionych ma zaczynać się od pierwszego dnia szóstego miesiąca kalendarzowego po uzyskaniu uprawnienia do wykonywania działalności.
To są zmiany, które najmocniej „wchodzą w budżet” zwłaszcza tam, gdzie firma na Słowacji działa na niskich marżach, a koszty pracy i obciążeń są główną pozycją w kosztorysie.
VAT na Słowacji w 2026: stawki bazowe i doprecyzowanie stawek obniżonych
W rozliczeniach pośrednich firma na Słowacji musi działać w realiach stawek VAT, które zostały przebudowane już wcześniej, a w 2026 dochodzą doprecyzowania i przesunięcia w kategoriach obniżonych. Bazowa stawka VAT na Słowacji wynosi 23%, a stawki obniżone to 19% oraz 5%. W 2026 kluczowa jest zmiana w obrębie stawki 19%, ponieważ produkty przetworzone o nadmiernej zawartości soli i cukru są wyłączane z 19% i przenoszone do 23%, co ma znaczenie dla firm z branży spożywczej, gastronomicznej, e-commerce oraz dystrybucji. Jednocześnie doprecyzowano zakres stosowania 5% w wybranych obszarach (np. część prasy drukowanej spełniająca określone kryteria publikacji), co zmienia klasyfikację i rozliczenia u niektórych wydawców i dystrybutorów. Dla operacyjnego bezpieczeństwa oznacza to jedno: w 2026 rośnie znaczenie poprawnej klasyfikacji towaru lub usługi pod właściwą stawkę, bo błąd nie jest „kosmetyczny” przy 23% i może generować dopłaty, odsetki i korekty.
Podatek od transakcji finansowych: zakres, stawka i zasada podmiotowa od 2026
Jedną z najbardziej charakterystycznych danin dla otoczenia gospodarczego, w którym działa firma na Słowacji, jest podatek od transakcji finansowych, bo dotyka samej „mechaniki” płatności i rozliczeń. Podatek obowiązuje od 1 kwietnia 2025 roku, natomiast od 1 stycznia 2026 następuje fundamentalna zmiana podmiotowa: podatnikiem mają być wyłącznie osoby prawne, a osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zostają z tego podatku zwolnione. To istotne rozróżnienie w praktyce, bo wybór formy prawnej zaczyna wpływać nie tylko na CIT i odpowiedzialność, lecz także na koszt obrotu finansowego. Jednocześnie podatek może obejmować również zagraniczne podmioty prowadzące działalność na terytorium Słowacji w rozumieniu przepisów, m.in. poprzez określone formy stałej obecności gospodarczej.
W praktyce stawka podatku od tzw. płatności refakturowanych wynosi 0,4% podstawy opodatkowania, przy czym maksymalna kwota podatku od jednej transakcji to 40 EUR, o ile możliwe jest jednoznaczne przypisanie płatności do konkretnej operacji wykonanej przez podmiot trzeci. Dla spółek oznacza to, że częste przelewy, systemy cash-poolingu, rozliczenia wewnątrzgrupowe oraz umowy przewidujące płatność w imieniu innego podmiotu mogą generować dodatkowe, mierzalne koszty podatkowe.
