Czym właściwie jest zakup gotowej spółki komandytowej i w jakich sytuacjach ma największy sens?

Zakup gotowej spółki to decyzja, którą podejmują przedsiębiorcy chcący wejść na rynek natychmiast, bez oczekiwania na rejestrację i czasochłonne procedury. Gotowe spółki komandytowe są wcześniej zarejestrowane w KRS, mają nadane numery NIP i REGON, a ich dokumentacja korporacyjna jest kompletna. Oznacza to, że w chwili podpisania aktu notarialnego nowy wspólnik przejmuje podmiot, który formalnie już istnieje i może działać. Największą wartością jest czas, ponieważ rejestracja tradycyjnej spółki może trwać tygodniami, a w niektórych branżach opóźnienie oznacza realne straty. Właśnie dlatego gotowy podmiot jest szczególnie atrakcyjny dla firm projektowych, podmiotów startujących w przetargach oraz przedsiębiorców potrzebujących natychmiastowego dostępu do pełnoprawnej jednostki gospodarczej.

Jak wygląda proces zakupu gotowej spółki komandytowej i dlaczego jego prawidłowy przebieg ma znaczenie?

Przejęcie spółki następuje poprzez podpisanie u notariusza umowy przenoszącej ogół praw i obowiązków na nowych wspólników. Gotowe spółki komandytowe są przygotowane tak, aby formalności były ograniczone do minimum, jednak to nie zwalnia kupującego z obowiązku rzetelnej weryfikacji. Przed finalizacją transakcji konieczne jest sprawdzenie historii spółki, przeanalizowanie sprawozdań finansowych, deklaracji podatkowych, zawartych umów oraz zgodności struktury z planowaną działalnością. Najważniejsze jest due diligence, ponieważ ewentualne zaległości podatkowe, zobowiązania ukryte w umowach lub błędy księgowe przechodzą na nowego nabywcę. Tylko pełna transparentność i analiza prawna gwarantują, że przedsiębiorca przejmuje podmiot czysty i bezpieczny.

Jakie realne korzyści może przynieść zakup gotowej spółki komandytowej?

Największym atutem jest możliwość natychmiastowego rozpoczęcia działalności operacyjnej. Gotowe spółki komandytowe mają już kompletną strukturę, co pozwala od razu podpisywać kontrakty, wystawiać faktury i aplikować o finansowanie. W wielu przypadkach spółki posiadają również historię w rejestrach, która zwiększa wiarygodność wobec kontrahentów i banków, ułatwiając negocjacje, leasing oraz wejście na rynki wymagające określonego stażu. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca może skupić się na działalności handlowej i budowaniu strategii, zamiast tracić tygodnie na rejestrację i organizację formalną. W branżach dynamicznych przewaga czasu bywa decydująca, dlatego zakup gotowego podmiotu często staje się narzędziem świadomego przyspieszenia rozwoju biznesu.

Jakie ryzyko i ograniczenia wiążą się z posiadaniem gotowej spółki komandytowej?

Mimo licznych zalet transakcja niesie ze sobą także konkretne ryzyko. Gotowe spółki komandytowe podlegają obecnie opodatkowaniu CIT, a to w wielu sytuacjach prowadzi do ekonomicznie podwójnego opodatkowania przy wypłacie zysków. Kolejnym zagrożeniem są zobowiązania, które mogły powstać przed zakupem, zwłaszcza jeśli sprzedawca nie przeprowadza transparentnej księgowości lub nie prowadził działalności z należytą starannością. Istnieją również przypadki, w których spółka posiadała podpisane umowy, o których nabywca dowiaduje się dopiero po zakupie. Dlatego tak istotna jest analiza rejestrów, dokumentów finansowych i akt sądowych, ponieważ tylko pełna kontrola wyklucza potencjalne problemy prawne, operacyjne i fiskalne.

Czy gotowa spółka komandytowa jest opłacalna dla każdego typu biznesu?

Opłacalność zależy od celu działalności, modelu finansowego i strategii podatkowej. Gotowe spółki komandytowe sprawdzają się szczególnie u przedsiębiorców potrzebujących natychmiastowego rozpoczęcia działalności lub chcących wykorzystać staż spółki do lepszej oceny kredytowej, lub przystąpienia do przetargów. Mniej korzystne okażą się dla tych, którzy potrzebują pełnej kontroli nad strukturą organizacyjną, planują rozbudowane modyfikacje umowy spółki albo chcą korzystać z bardziej elastycznych form optymalizacji podatkowej. Oceniając opłacalność, należy więc porównać koszty zakupu z korzyściami wynikającymi z natychmiastowej zdolności operacyjnej i wiarygodności rynkowej.

Kiedy zakup gotowej spółki komandytowej staje się najlepszym wyborem?

Decyzja o zakupie powinna wynikać z analizy czasu, kosztów, celu działalności i ryzyka formalno-podatkowego. Gotowe spółki komandytowe mogą stać się znaczącym ułatwieniem, jeśli przedsiębiorcy zależy na szybkim starcie i natychmiastowej gotowości operacyjnej. Z drugiej strony wymagają świadomego podejścia i profesjonalnego due diligence, które chroni przed niepożądanymi zobowiązaniami. Najlepszym wyborem stają się wówczas, gdy przewaga czasu przekłada się na realną korzyść biznesową, a proces zakupu przebiega w pełni transparentnie i z udziałem doświadczonych doradców. Dzięki temu gotowa spółka komandytowa może stać się fundamentem dynamicznego, stabilnego i bezpiecznego rozwoju przedsiębiorstwa.

1. Ograniczenie odpowiedzialności:
   • W jednoosobowej działalności gospodarczej właściciel odpowiada za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem, co oznacza, że w przypadku problemów finansowych firmy, może stracić nie tylko środki zgromadzone w firmie, ale również osobiste oszczędności czy nieruchomości. W przypadku spółek, takich jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) czy spółka akcyjna (S.A.), odpowiedzialność wspólników lub akcjonariuszy jest ograniczona do wysokości wniesionych wkładów. Oznacza to, że ryzyko finansowe jest bardziej kontrolowane i ograniczone do kapitału zainwestowanego w spółkę.
2. Możliwość pozyskania kapitału:
   • Spółki mają większą elastyczność w pozyskiwaniu kapitału. Możliwość emisji akcji w przypadku spółki akcyjnej czy sprzedaż udziałów w spółce z o.o. daje możliwość zdobycia środków na rozwój firmy. W spółce akcyjnej, kapitał może być pozyskiwany poprzez publiczną ofertę akcji, co jest korzystne dla większych przedsiębiorstw planujących ekspansję na giełdzie.
3. Korzyści podatkowe:
   • Spółki mogą korzystać z różnych form opodatkowania, takich jak podatek dochodowy od osób prawnych (CIT), który w Polsce wynosi 19% dla większości firm, a dla małych firm (do 2 mln euro rocznego przychodu) jest obniżony do 9%. W porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą, gdzie stawka PIT może wynosić do 32%, spółka może oferować korzystniejsze warunki podatkowe. Dodatkowo, spółki mogą mieć dostęp do różnych ulg i odliczeń, które nie są dostępne dla jednoosobowych działalności gospodarczych.
4. Profesjonalizm i wiarygodność:
   • Spółka, zwłaszcza spółka z o.o. lub S.A., jest często postrzegana jako bardziej profesjonalna i stabilna jednostka niż jednoosobowa działalność gospodarcza. Klienci, dostawcy i inwestorzy mogą mieć większe zaufanie do firmy o formie spółki, co może ułatwić zdobywanie kontraktów, kredytów czy nawiązywanie współpracy z większymi przedsiębiorstwami.

Jakie są dostępne formy spółek?

1. 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.):
      • Spółka z o.o. jest najczęściej wybieraną formą prawną w Polsce. Charakteryzuje się ograniczoną odpowiedzialnością wspólników za zobowiązania firmy, co oznacza, że ich odpowiedzialność ogranicza się do wysokości wniesionych wkładów. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 5000 zł. Spółka ta jest elastyczna pod względem zarządzania, a decyzje podejmowane są na podstawie umowy spółki i uchwał wspólników. Jest to forma idealna dla małych i średnich przedsiębiorstw.
   2. Spółka akcyjna (S.A.):
      • Spółka akcyjna jest formą prawną przeznaczoną dla dużych przedsiębiorstw. Jej minimalny kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł. Wspólnicy (akcjonariusze) odpowiadają za zobowiązania firmy tylko do wysokości wniesionych wkładów. Spółka akcyjna może emitować akcje, które są przedmiotem obrotu na giełdzie papierów wartościowych. Jest to forma korzystna dla firm planujących szeroką ekspansję, pozyskiwanie dużych inwestycji lub publiczne notowanie akcji.
   3. Spółka komandytowa:
      • W spółce komandytowej występują dwie kategorie wspólników: komplementariusze, którzy odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, oraz komandytariusze, których odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości wniesionych wkładów. Taki układ pozwala na elastyczne zarządzanie odpowiedzialnością finansową, a także może oferować korzystniejsze warunki podatkowe. Jest to forma często wybierana w celu optymalizacji podatkowej oraz w branżach, gdzie ważna jest elastyczność w zarządzaniu ryzykiem.
   4. Spółka komandytowo-akcyjna:
      • Łączy cechy spółki komandytowej i akcyjnej. Wspólnikami są komplementariusze, którzy odpowiadają całym majątkiem za zobowiązania spółki, oraz akcjonariusze, którzy odpowiadają tylko do wysokości wniesionych wkładów. Taka forma prawna łączy możliwość pozyskiwania kapitału przez emisję akcji z ograniczoną odpowiedzialnością akcjonariuszy.

      Nie przegap drugiej części naszego artykułu, aby w pełni przygotować się do przekształcenia swojej jednoosobowej działalności w dynamiczną i bezpieczną spółkę!

Zalety spółki komandytowej – główne korzyści

Ograniczona odpowiedzialność wspólników
Jednym z najważniejszych atutów prowadzenia spółki z o.o. komandytowej jest ograniczona odpowiedzialność wspólników. Komplementariusz, który jest najczęściej spółką z o.o., odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, ale komandytariusze odpowiadają tylko do wysokości wniesionych wkładów. Dzięki temu ryzyko osobistego majątku wspólników jest zminimalizowane.

Korzystne opodatkowanie
Spółka z o.o. komandytowa umożliwia optymalizację podatkową. Dochody komandytariuszy są opodatkowane tylko raz – na poziomie wspólników, co pozwala na uniknięcie podwójnego opodatkowania, które ma miejsce w przypadku tradycyjnych spółek kapitałowych. Komplementariusz będący spółką z o.o. płaci podatek CIT, natomiast zyski komandytariuszy są opodatkowane zgodnie ze skalą podatkową PIT lub liniowym podatkiem dochodowym.

Elastyczność w zarządzaniu
Struktura spółki z o.o. komandytowej pozwala na elastyczne zarządzanie. Komplementariusz, którym jest zazwyczaj spółka z o.o., prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, podczas gdy komandytariusze mogą angażować się w działalność spółki w ograniczonym zakresie, bez narażania się na pełną odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Możliwość pozyskania kapitału
Prowadzenie spółki z o.o. komandytowej umożliwia łatwiejsze pozyskanie kapitału. Dzięki ograniczonej odpowiedzialności komandytariuszy inwestorzy mogą chętniej angażować swoje środki, wiedząc, że ich ryzyko jest ograniczone do wniesionych wkładów.

Wzrost wiarygodności
Dla wielu kontrahentów spółka z o.o. komandytowa jest bardziej wiarygodnym partnerem biznesowym niż jednoosobowa działalność gospodarcza czy tradycyjna spółka cywilna. Struktura ta sygnalizuje profesjonalizm oraz stabilność finansową przedsiębiorstwa, co może przyciągnąć bardziej poważnych partnerów biznesowych i inwestorów.

Optymalizacja kosztów
Koszty prowadzenia spółki z o.o. komandytowej, w tym księgowość i obsługa prawna, mogą być niższe w porównaniu do tradycyjnych spółek kapitałowych. Dzięki możliwości odliczeń podatkowych oraz korzystnym formom opodatkowania przedsiębiorcy mogą skutecznie zarządzać kosztami prowadzenia działalności.

Kontynuacja działalności
Spółka z o.o. komandytowa charakteryzuje się większą trwałością niż jednoosobowa działalność gospodarcza. W przypadku śmierci jednego z komandytariuszy spółka może kontynuować działalność bez większych zakłóceń, co zapewnia stabilność i ciągłość przedsiębiorstwa.

Możliwość podziału zysków i strat
Struktura spółki z o.o. komandytowej pozwala na elastyczne ustalenie zasad podziału zysków i strat pomiędzy wspólników. Dzięki temu można dopasować system wynagradzania do wkładu poszczególnych wspólników w działalność spółki, co sprzyja motywacji i zaangażowaniu w rozwój przedsiębiorstwa.

Wnioski
Prowadzenie spółki z o.o. komandytowej oferuje wiele korzyści dla przedsiębiorców, w tym ograniczoną odpowiedzialność, korzystne opodatkowanie, elastyczność w zarządzaniu, możliwość pozyskania kapitału, wzrost wiarygodności, optymalizację kosztów, kontynuację działalności oraz elastyczność w podziale zysków i strat. Dzięki tym zaletom spółka z o.o. komandytowa stanowi atrakcyjną formę prowadzenia działalności gospodarczej dla wielu przedsiębiorców.

Podstawowe różnice między komandytariuszem a komplementariuszem:

Wspólnie tworząc spółkę komandytową, komandytariusz i komplementariusz pełnią różne role i ponoszą różne rodzaje odpowiedzialności.

Komandytariusz, jako jeden ze wspólników, wnosi do spółki kapitał i jest zazwyczaj bardziej pasywny pod względem zarządzania. Jego odpowiedzialność za długi spółki jest ograniczona do wysokości wniesionego kapitału, co zapewnia mu pewną formę zabezpieczenia finansowego.
Z kolei komplementariusz jest aktywnym uczestnikiem w zarządzaniu i prowadzeniu spółki. Jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki jest nieograniczona, co oznacza, że ponosi pełną odpowiedzialność majątkową za długi spółki.
Rola komandytariusza często skupia się na aspektach inwestycyjnych i finansowych, podczas gdy komplementariusz jest bardziej zaangażowany w codzienne zarządzanie, podejmowanie decyzji biznesowych i reprezentowanie spółki na zewnątrz.

Główne funkcje komandytariusza:

Komandytariusz odgrywa istotną rolę w strukturze spółki komandytowej, choć jego zaangażowanie w zarządzaniu oraz prowadzeniu działalności jest zazwyczaj ograniczone. Poniżej przedstawiamy szczegółowe funkcje, jakie pełni komandytariusz w ramach spółki komandytowej:

Wkład kapitałowy:
Komandytariusz wnosi kapitał do spółki, który stanowi podstawę jej działalności. Wkład ten może przyjmować różne formy, w tym gotówkę, aktywa materialne lub intelektualne. Kwota wkładu określona jest w umowie spółki komandytowej i stanowi podstawę odpowiedzialności komandytariusza wobec wierzycieli.

Ograniczona odpowiedzialność:
Jedną z kluczowych cech komandytariusza jest jego ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Oznacza to, że komandytariusz odpowiada za długi spółki jedynie do wysokości wniesionego przez siebie kapitału. W przypadku niewypłacalności spółki, komandytariusz nie ponosi osobistej odpowiedzialności za długi przekraczające wartość jego wkładu.

Pasywna rola zarządcza:
W przeciwieństwie do komplementariusza, komandytariusz zazwyczaj nie angażuje się aktywnie w codzienne zarządzanie spółką. Jego rola jest bardziej pasywna i skupia się głównie na aspektach finansowych i inwestycyjnych. Komandytariusz może być zaangażowany w podejmowanie strategicznych decyzji, ale nie jest zazwyczaj zaangażowany w codzienną operacyjną działalność.

Prawo do współdecydowania:
Pomimo że komandytariusz nie musi być zaangażowany w codzienne zarządzanie, zazwyczaj ma prawo do udziału w decyzjach strategicznych dotyczących spółki. Decyzje te podejmowane są na podstawie umowy spółki oraz przepisów prawa, które określają zakres kompetencji i uprawnień komandytariusza.

Prawo do informacji:
Komandytariusz ma prawo do regularnego otrzymywania informacji dotyczących działalności spółki, w tym sprawozdań finansowych, planów strategicznych oraz kluczowych decyzji podejmowanych przez zarząd spółki.

Wszystkie te funkcje sprawiają, że komandytariusz jest istotnym podmiotem w strukturze spółki komandytowej, choć jego rola może być bardziej ukierunkowana na aspekty inwestycyjne i strategiczne niż na codzienną operacyjną działalność.

Główne funkcje komplementariusza:

Komplementariusz jest kluczową postacią w strukturze spółki komandytowej, pełniącą aktywną rolę w zarządzaniu oraz prowadzeniu działalności przedsiębiorstwa. Poniżej przedstawiamy szczegółowo funkcje, jakie pełni komplementariusz w ramach spółki komandytowej:

Pełna odpowiedzialność:
Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, podobnie jak w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Oznacza to, że w przypadku niewypłacalności spółki, komplementariusz ponosi osobistą odpowiedzialność za wszystkie długi i zobowiązania spółki, niezależnie od wartości jego udziału.

Aktywne zarządzanie:
Komplementariusz pełni aktywną rolę w zarządzaniu codziennymi sprawami spółki komandytowej. Jego obowiązki mogą obejmować nadzór nad operacjami biznesowymi, podejmowanie strategicznych decyzji, zarządzanie personelem oraz kontrolę nad finansami.

Reprezentacja spółki:
Komplementariusz reprezentuje spółkę komandytową na zewnątrz i może podejmować zobowiązania w imieniu spółki. Ma prawo do podpisywania umów, negocjowania warunków handlowych oraz podejmowania wszelkich działań niezbędnych do prowadzenia działalności spółki.

Podejmowanie decyzji:
Komplementariusz jest uprawniony do podejmowania kluczowych decyzji dotyczących działalności spółki komandytowej. Decyzje te mogą dotyczyć strategii biznesowej, inwestycji, rozwoju produktów czy rekrutacji personelu. Współpraca z pozostałymi wspólnikami oraz konsultacje z radą nadzorczą mogą wpływać na proces podejmowania decyzji.

Odpowiedzialność za zarządzanie:
Komplementariusz ponosi odpowiedzialność za skuteczne zarządzanie spółką i osiąganie jej celów biznesowych. Jego działania powinny być ukierunkowane na maksymalizację zysków, ochronę interesów wspólników oraz zabezpieczenie stabilności finansowej spółki.

Raportowanie i rachunkowość:
Komplementariusz jest odpowiedzialny za prowadzenie odpowiedniej dokumentacji, raportowanie wyników działalności oraz zapewnienie zgodności działań spółki z obowiązującymi przepisami prawa. Współpracuje z zespołem księgowym oraz audytorami w celu zapewnienia transparentności i rzetelności raportów finansowych.

Rola komplementariusza w spółce komandytowej jest kluczowa dla skutecznego funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz osiągania celów biznesowych. Jego aktywna rola w zarządzaniu i podejmowaniu decyzji wpływa na efektywność działalności spółki oraz budowanie jej pozycji na rynku.

Sprzedaż gotowych spółek komandytowych

Kancelaria Gospodarcza Effekti specjalizuje się w sprzedaży gotowych spółek komandytowych. W ofercie znajdują się gotowe spółki komandytowe dostosowane do potrzeb klientów, umożliwiające szybki start działalności gospodarczej w atrakcyjnej cenie. Dzięki gotowym spółkom komandytowym oferowanym przez Kancelarię Gospodarczą Effekti, przedsiębiorcy mogą uniknąć czasochłonnego procesu zakładania spółki od podstaw oraz skorzystać z gotowej struktury prawnej. Więcej informacji na temat sprzedaży gotowych spółek komandytowych można znaleźć na stronie internetowej Kancelarii.

• przyczyn przewidzianych przez wspólników w umowie spółki,
• ogłoszenia upadłości podmiotu,
• podjęcia przez wspólników jednomyślnej uchwały o rozwiązaniu umowy spółki,
• prawomocnego orzeczenia sądu,
• wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika lub jego wierzyciela,
• śmierci lub upadłości jedynego komplementariusza bądź śmierci jedynego komandytariusza, którego spadkobiercą był jedyny komplementariusz.

Likwidacja spółki komandytowej następuje także w sytuacji, gdy wspólnicy osiągnęli określony cel, dla którego podmiot został zawiązany np. konkretny wynik finansowy. Procedura mająca na celu wykreślenie podmiotu z KRS jest dość żmudna. Wymaga zwrócenia uwagi na kilka istotnych kwestii, o których mowa poniżej.

Jak zlikwidować spółkę komandytową?

Jeżeli pojawiły się przesłanki, pozwalające na rozwiązanie spółki komandytowej, należy rozpocząć procedurę likwidacyjną. Jej celem jest upłynnienie i proporcjonalny podział majątku między wspólnikami, rozliczenie się z dłużnikami, spłacenie wierzycieli oraz doprowadzenie do końca wszystkich pozostałych interesów podmiotu. Pierwszym etap polega na otwarciu likwidacji i ustaleniu likwidatora. Od tej chwili podmiot nie może rozpoczynać nowych przedsięwzięć, chyba że służą one do zakończenia aktualnych spraw. Firma powinna zawrzeć w nazwie dodatkowe oznaczenie „w likwidacji”. Co więcej, nie jest możliwe ustanowienie prokurenta, a udzielona wcześniej prokura wygasa.
Co do zasady, funkcję likwidatora spółki komandytowej pełnią komplementariusze. Odpowiedzialność ta może również spoczywać na każdym ze wspólników lub osobach wyznaczonych z zewnątrz np. mających interes prawny i wyznaczonych przez sąd. Jeżeli likwidatorów jest kilku, to reprezentują oni podmiot łącznie.

Likwidacja spółki komandytowej – o czym należy pamiętać?

Jednym z pierwszych działań, prowadzących do rozwiązania spółki komandytowej, jest złożenie wniosku do KRS, zgłaszającego otwarcie procedury likwidacyjnej. W dokumencie należy zawrzeć podstawowe informacje o likwidatorach (imiona, nazwiska, adresy) oraz sposób reprezentowania podmiotu w okresie likwidacji. Uprawniony i zobowiązany do złożenia takiego zgłoszenia jest każdy likwidator, w ciągu 7 dni od dnia otwarcia procedury. Składając wniosek, konieczne jest wniesienie opłaty sądowej w wysokości 250 zł i pokrycie kosztów opublikowania ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (100 zł). Warto pamiętać, że w przypadku spółki założonej za pośrednictwem portalu S24, zgłoszenie można wysłać poprzez ten sam system.
W związku z dodatkowym oznaczeniem w nazwie spółki należy także dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego (NIP-8) do urzędu skarbowego oraz zaktualizować dane w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych. Ponadto, jeśli podmiot jest podatnikiem VAT, konieczne jest wypełnienie formularza VAT-R.

Kolejnym ważnym etapem likwidacji spółki komandytowej jest przygotowanie bilansu rozpoczęcia w ciągu 15 dni od dnia otwarcia procedury. Pociąga to za sobą konieczność wykonania pewnych obowiązków z zakresu sprawozdawczości finansowej. Należą do nich:

• sporządzenie bilansu na dzień rozpoczęcia likwidacji,
• zamknięcie ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający postawienie spółki w stan likwidacji,
• otwarcie ksiąg na dzień rozpoczęcia likwidacji,
• sporządzenie sprawozdania finansowego na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Bilans obejmuje także wycenę aktywów spółki komandytowej. W dalszych krokach następuje zakończenie wszystkich interesów firmy, uregulowanie zobowiązań wobec wierzycieli oraz upłynnienie majątku podmiotu. Jeżeli umowa spółki nie określa zasad podziału majątku, należy zastosować regulacje kodeksowe. Oznacza to, że w pierwszej kolejności trzeba spłacić wspólnikom ich udziały. Następnie pozostałe środki zostają podzielone między wspólników – proporcjonalnie do ich udziału w zyskach. W ostatnim kroku zwraca się wspólnikowi rzeczy wniesione do spółki np. samochód. Warto jednak pamiętać, że warunkiem dokonania podziału majątku jest uprzednie zaspokojenie lub zabezpieczenie wierzycieli podmiotu.

Rozwiązanie spółki komandytowej – kolejne etapy procesu

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych księgi i dokumenty spółki komandytowej postawionej w stan likwidacji muszą być przechowywane przez co najmniej pięć lat. Przechowawcą może zostać jeden ze wspólników lub osoba trzecia, z którą zawiera się specjalną umowę. W niektórych przypadkach przechowawcę wyznacza sąd rejonowy. Sposób postępowania z dokumentacją osobową i płacową w przypadku likwidacji pracodawcy reguluje natomiast ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W przypadku rozwiązania spółki komandytowej, która zatrudniała pracowników, istniejąca dokumentacja osobowo-płacowa zostaje złożona na przechowanie wyspecjalizowanemu podmiotowi.

Po sfinalizowaniu wszystkich niezbędnych czynności związanych z rozwiązaniem spółki komandytowej, przygotowuje się bilans zamknięcia likwidacji. Należy także złożyć do sądu rejonowego zgłoszenie zakończenia likwidacji wraz z wnioskiem o wykreślenie spółki z KRS. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby likwidatorzy scedowali dopełnienie tych formalności na prawnika (radcę prawnego lub adwokata). Opłata sądowa w tym przypadku wynosi 300 zł.

Warto pamiętać, że alternatywą dla zwykłej procedury likwidacji spółki komandytowej jest rozwiązanie podmiotu na podstawie jednomyślnej uchwały wspólników. Znacznie upraszcza to cały proces oraz pozwala zmniejszyć koszty i zaoszczędzić sporo czasu. Nie trzeba bowiem składać wniosku o otwarcie likwidacji ani ponosić opłat sądowych. W tym przypadku nie może jednak dojść do pokrzywdzenia w jakikolwiek sposób wierzycieli podmiotu. Niezbędne jest także zgłoszenie do KRS wniosku o wykreślenie spółki komandytowej z rejestru.

Spółka komandytowa jest jedną z form prowadzenia działalności gospodarczej. Bardzo chętnie wybieraną przez przedsiębiorców, którzy chcą jedynie ulokować kapitał w danym przedsięwzięciu. Następnie mogą czerpać z niego zyski, bez obaw o bezpieczeństwo własnego majątku. Spółka komandytowa jako osobową spółką handlową, zaliczaną do tzw. ułomnych osób prawnych. Choć nie posiada osobowości prawnej, Kodeks spółek handlowych przyznaje jej zarówno zdolność prawną, jak i zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania.

Do elementów osobowych spółki komandytowej zalicza się:

• podmiotowość prawną,
• strukturę firmy, czyli nazwisko lub firmę (nazwę) co najmniej jednego komplementariusza,
• udział co najmniej dwóch wspólników o zróżnicowanej pozycji prawnej (komplementariusza i komandytariusza),
• brak występowania organów spółki (np. zarządu),
• odpowiedzialność komplementariusza za zobowiązania spółki, prowadzenie spraw i reprezentację,
• stałość składu osobowego komplementariuszy,
• przyczyny rozwiązania spółki: ogłoszenie upadłości, śmierć komplementariusza lub ogłoszenie jego upadłości, wypowiedzenie umowy przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika, prawomocne orzeczenie sądu.

Wśród kapitałowych elementów spółki komandytowej wyróżnia się udział w podmiocie komandytariuszy. Ponoszą oni ograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, a także brak po ich stronie ustawowego prawa i obowiązku reprezentowania oraz prowadzenia spraw spółki.

Komandytariusz a komplementariusz – czym się różnią?

Komandytariusz odpowiada za zobowiązania cywilnoprawne spółki wobec jej wierzycieli wyłącznie do sumy komandytowej, która została ustalona w umowie. Odpowiedzialność ta ma charakter solidarny i subsydiarny. Z mocy prawa nie ma obowiązku reprezentowania i prowadzenia spraw podmiotu – może zostać do tego uprawniony wyłącznie na podstawie umowy spółki. Jest więc wspólnikiem pasywnym, finansującym przedsięwzięcie. Ma jednak możliwość uczestnictwa w ważnych dla podmiotu decyzjach, zwłaszcza wykraczających poza podstawowe zobowiązania. Jego nazwisko nie powinno znaleźć się w nazwie spółki komandytowej.

Komplementariusz to z kolei wspólnik aktywny. Ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, bez ograniczeń. Ma prawo i obowiązek prowadzić sprawy podmiotu, a także go reprezentować. Czynnie działa w ramach spółki i dba o faktyczną realizację przedsięwzięcia. Subsydiarny charakter odpowiedzialności oznacza, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z jego majątku tylko w sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się nieskuteczna. Nazwisko co najmniej jednego komplementariusza powinno znaleźć się w nazwie firmy.

Rozważasz założenie spółki komandytowej? Sprawdź najważniejsze korzyści

Dlaczego ta forma działalności gospodarczej jest tak popularna wśród przedsiębiorców? Założenie spółki komandytowej wiąże się bowiem z licznymi korzyściami. Ważną zaletą jest elastyczność w kształtowaniu odpowiedzialności. Wspólnicy samodzielnie decydują, który z nich będzie komplementariuszem, a który komandytariuszem. Dzięki temu jeden z nich może w pełni skupić się na prowadzeniu spraw spółki, a drugi ogranicza swoją rolę do wkładu finansowego.

Przewagą spółki komandytowej nad innymi formami prawnymi jest pełna swoboda w ustalaniu wysokości sumy komandytowej. Dzięki temu mogą współpracować ze sobą podmioty z różnym kapitałem. Specyfika uprawnień wspólników powoduje, że da się znacząco obniżyć ryzyko prowadzenia działalności w przypadku osoby fizycznej, która będzie aktywnie zarządzać sprawami spółki oraz reprezentować ją w kontaktach z innymi podmiotami i urzędami. Spółkę komandytową można założyć przez internet. Przepisy prawa nie narzucają minimalnego wkładu, jaki muszą wnieść wspólnicy do powoływanego podmiotu.

Od czego zacząć zakładanie spółki komandytowej?

Aby powołać spółkę komandytową do życia, należy spełnić dwa podstawowe warunki:
• zawarcie umowy spółki przez co najmniej dwóch wspólników, z których jeden jest komplementariuszem, a drugi – komandytariuszem,
• zarejestrowanie spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Zawarcie umowy spółki komandytowej musi nastąpić w formie aktu notarialnego. Reguluje ona każde zagadnienie dotyczące podmiotu, w tym sposoby rozwiązywania konfliktów i nieporozumień. Powinna zawierać następujące dane:

• firmę i siedzibę spółki,
• przedmiot działalności,
• czas trwania, jeżeli jest oznaczony,
• oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
• sumę komandytową.

Wniesienie wkładu to obowiązek każdego wspólnika. Suma komandytowa pełni funkcję gwarancyjną wobec wierzycieli spółki, którzy mogą oczekiwać zaspokojenia zobowiązań z majątku komandytariusza.

Kolejnym etapem zakładania spółki komandytowej jest wybór kodów PKD oraz formy opodatkowania – nie samej spółki, lecz wspólników, którzy otrzymują swoją część przychodu wypracowanego przez podmiot. Będąc osobami fizycznymi, zwykle decydują się na podatek liniowy (19%) lub opodatkowanie na zasadach ogólnych (17% i 32%).

Rejestracja spółki komandytowej do KRS

Wniosek o rejestrację spółki komandytowej w KRS można złożyć tradycyjnie (na urzędowym formularzu KRS-W1 w sądzie rejonowym) lub elektronicznie (formularz teleinformatyczny na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości). Tylko wtedy podmiot będzie istniał w oczach państwa. Należy także dołączyć szereg dokumentów m.in.:
• druk KRS-WA – oddziały, terenowe jednostki organizacyjne,
• druk KRS-WH – sposób powstania podmiotu,
• druk KRS-WC – wspólnicy spółki komandytowej,
• druk KRS-WL – prokurenci,
• umowa spółki,
• dowody uiszczenia opłat i inne.

Złożenie wniosku o rejestrację spółki w KRS wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty: 500 zł (sposób tradycyjny) lub 250 zł (drogą elektroniczną). Dodatkowo wpis musi zostać ogłoszony w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Jest to koszt rzędu 100 zł. Informacja o zarejestrowaniu spółki zostanie przekazane przez KRS do ZUS automatycznie i na tej podstawie ZUS zarejestruje podmiot jako płatnika składek.

Wspólnicy sp.k. nie są zobowiązani do wniesienia do spółki minimalnego kapitału zakładowego z tej przyczyny, że taki kapitał w sp.k. w ogóle nie istnieje. Kapitał zakładowy to instytucja właściwa dla spółek kapitałowych, tymczasem sp.k. to jedna ze spółek osobowych.

Jeżeli nie kapitał zakładowy, to co?

Brak kapitału zakładowego nie oznacza, że wspólnicy nie mają obowiązku wniesienia wkładów do spółki. Podstawowa zasada prawna spółek, jest wspólna dla wszystkich rodzajów spółek zarówno osobowych jak i kapitałowych. Mówi ona o tym, że przez umowę spółki handlowej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów. Dodatkowo jeżeli umowa spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Ponadto oznaczenie (opis) wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika sp.k. i ich wartość stanowi obligatoryjny element umowy sp.k. Wniesienie wkładów stanowi zatem podstawowy obowiązek wspólnika sp.k., z którego ani spółka ani pozostali wspólnicy nie mogą go zwolnić.

Szczegóły dotyczące obowiązku wniesienia wkładów do sp.k.

Szczegóły dotyczące obowiązku wniesienia wkładów do sp.k. różnią się w zależności od tego, czy wspólnik posiada status komplementariusza, czy komandytariusza.

Przepisy k.s.h. dotyczące sp.k. nie regulują kwestii wkładów komplementariusza, dlatego w tym zakresie konieczne jest posiłkowanie się przepisami dotyczącymi spółki jawnej. W przypadku komplementariusza wykonanie obowiązku przez komplementariusza może polegać na wniesieniu środków pieniężnych. Może również polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw. Wykonanie obowiązku polega także na dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółki, w tym świadczeniu usług lub wykonywaniu pracy przez komplementariusza na rzecz sp.k. Wyjątek stanowi zawarcie umowy sp.k. przy wykorzystaniu wzorca umowy (on-line) – w takiej sytuacji wkład może być wyłącznie pieniężny. Komplementariusz nie musi przenosić na sp.k. własności przedmiotu wkładu. Może – w ramach wykonania swojego obowiązku wniesienia wkładu – oddać spółce do używania określony składnik majątku, np. samochód, maszyny produkcyjne.

Ustawowe wymagania co do wkładu komandytariusza są bardziej restrykcyjne niż w przypadku komplementariusza. Jeżeli wkładem komandytariusza do spółki jest w całości lub w części świadczenie niepieniężne, umowa spółki powinna określać:
1. przedmiot tego świadczenia (aport)
2. jego wartość
Przy czym zobowiązanie do wykonania pracy lub świadczenia usług na rzecz spółki oraz wynagrodzenie za usługi świadczone przy powstaniu spółki nie mogą stanowić wkładu komandytariusza do spółki. Wyjątek stanowi, gdy wartość innych jego wkładów do spółki nie jest niższa od wysokości sumy komandytowej. Jeżeli komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna, zaś komandytariuszem jest wspólnik tej spółki, wkładu komandytariusza nie mogą stanowić jego udziały w tej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcje tej spółki akcyjnej. Warto pamiętać, że postanowienie wspólników zwalniające komandytariusza z obowiązku wniesienia wkładu jest nieważne.

Wartość wkładów do sp.k.

K.s.h. wymaga, aby umowa sp.k. określała nie tylko wkłady, ale także ich wartość. Wartość wkładów powinna zostać ustalona według ich wartości rynkowej. W przypadku wkładów niepieniężnych wspólnicy mogą mierzyć się z problemem z ustaleniem ich wartości. Ma to miejsce w szczególności gdy przedmiot wkładu stanowi ciągłe świadczenie pracy lub wykonywanie usług na rzecz sp.k. Warto w takiej sytuacji przeprowadzić rozeznanie na właściwym rynku i przeprowadzić swoisty benchmark pomocny dla wyceny planowanych wkładów. Ustawodawca pozostawia w tym zakresie swobodę wspólnikom. Z perspektywy zasady ochrony interesów wierzycieli spółki komandytowej – wycena wartości wkładów w umowie sp.k. nie ma większego znaczenia. Dla potrzeb dochodzenia swoich roszczeń wierzyciele sp.k. będą uprawnieni do przyjęcia rynkowej wartości wkładów na dzień ich wniesienia do sp.k.

W jakim momencie można wnieść wkłady do sp.k.?

Przepisy k.s.h. dotyczące sp.k. nie mówią o tym, jaki moment jest właściwy dla wniesienia wkładów. W związku z powyższym, zarówno do komplementariusza jak i komandytariusza, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące spółki jawnej. Zgodnie z nimi wkład wnosimy dopiero po zarejestrowaniu spółki w KRS. Trudno o inne rozwiązanie, skoro do tego czasu spółka nie istnieje w sensie prawnym i nie może np. założyć rachunku bankowego. Inaczej niż w spółkach kapitałowych w przypadku sp.k. nie ma fazy spółki w organizacji, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Jeżeli tak postanowią wspólnicy, dopuszczalne jest wnoszenie wkładów przez pewien czas po zarejestrowaniu sp.k. albo przez cały okres jej funkcjonowania. Ma to miejsce wówczas, gdy wspólnik zobowiązany jest do cyklicznego wnoszenia wkładu poprzez zasilanie jej gotówką lub poprzez regularne świadczenie usług bądź wykonywanie pracy. Z zastrzeżeniem wspomnianych wcześniej wymagań co do wartości wkładu niepieniężnego wnoszonego przez komandytariusza.

Przepisy k.s.h. dotyczące sp.k. nie zawierają żadnych uregulowań odnoszących się do likwidacji tego typu spółki. Co powoduje, że do likwidacji sp.k. stosujemy przepisy o likwidacji spółki jawnej. Wśród tych regulacji znajdujemy art. 67 § 1 k.s.h., zgodnie z którym w przypadku rozwiązania spółki przeprowadzamy jej likwidację. Wyjątkiem jest sytuacja w której wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Ów „inny sposób zakończenia działalności spółki” rozumiemy właśnie jako tytułową uproszczoną likwidację. Z powyższego przepisu wynika, że likwidacja sp.k. nie jest jedyną drogą do zamknięcia sp.k. Sposoby zakończenia jej działalności mogą w praktyce być różne. Najczęściej będą uzależnione od sytuacji konkretnej spółki. Likwidacja i rozwiązanie sp.k. bez przeprowadzenia likwidacji (uproszczona likwidacja) stanowi alternatywny sposób zakończenia bytu prawnego spółki. Z tym zastrzeżeniem, że tradycyjną likwidację z zastosowaniem przepisów k.s.h. przeprowadzimy wówczas, kiedy wspólnicy nie podjęli odmiennej decyzji.

Jednomyślna uchwała

Podstawą dla przeprowadzenia uproszczonej likwidacji jest jednomyślna uchwała wspólników sp.k. Uchwała ta może zostać podjęta nawet, gdy prowadzone już jest standardowe postępowanie likwidacyjne spółki. Uproszczona likwidacja może wynikać także wprost z umowy sp.k. W umowie wspólnicy „z góry” umówili się na taki sposób zakończenia działalności spółki. Z powyższego wynika, że podstawowym warunkiem uproszczonej likwidacji jest porozumienie wspólników. W razie jego braku wspólnicy będą zobligowani do przeprowadzenia tradycyjnej likwidacji. Jednomyślność wspólników stanowi jedyny warunek tylko wtedy, gdy przyczyną rozwiązania spółki nie jest wypowiedzenie umowy przez jej wierzyciela. Jak również ogłoszenie jej upadłości. W takich sytuacjach dla uproszczonej likwidacji niezbędne jest również pozyskanie zgody tych podmiotów na taki tryb procedowania.

Inne sposoby zakończenia działalności

Kodeksowe „inne sposoby zakończenia działalności” mogą przybrać różną formę.
1. W uchwale wspólnicy mogą umówić się zarówno na spieniężenie majątku sp.k. i dokonać jego podziału między siebie lub spłacić wierzycieli tymi środkami.
2. Wspólnicy mogą także wybrać sposób zakończenia działalności sp.k. niewymagający wcześniejszego spieniężenia majątku spółki.
– poprzez podział składników majątkowych między wspólników
– poprzez przekazanie całego majątku spółki jednemu z nich do dalszego prowadzenia biznesu.

Ostatnie rozwiązanie może okazać się najkorzystniejsze z perspektywy wierzycieli sp.k. Wspólnik kontynuujący działalność na bazie majątku sp.k. może generować zyski przeznaczone na spłatę wierzycieli. Może to być najkorzystniejszy wariant, tym bardziej, że pośpieszne poszukiwanie nabywcy majątku rozwiązywanej sp.k. z reguły nie przynosi oczekiwanych rezultatów cenowych. Dla wierzycieli spółki kluczowe jest to, że wspólnicy są jej następcami prawnymi do czasu zaspokojenia wierzycieli. Oznacza to, że z chwilą wykreślenia sp.k. z KRS jej dotychczasowi wspólnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Rzecz jasna chodzi o zobowiązania powstałe przed jej wykreśleniem z rejestru. Powyższa zasada powoduje, że interesy wierzycieli sp.k. są należycie chronione. Niezależnie od tego, czy majątek sp.k. spieniężymy przed jej uproszczoną likwidacją, czy też rozdysponujemy w inny sposób.

Sposób podziału majątku

Wspólnicy powinni pamiętać, że jest możliwe (niekiedy nawet wskazane dla uniknięcia późniejszych nieporozumień oraz formalności), aby uchwała opisywała sposób podziału majątku sp.k., który zostanie przeprowadzony po wykreśleniu spółki z rejestru. Jeżeli takie ustalenie nie znajdzie się w uchwale, to – choć uchwała będzie ważna – zaskutkuje to tym, że z chwilą wykreślenia sp.k. z KRS wspólnicy staną się współwłaścicielami w częściach ułamkowych pozostałego po niej majątku. Powoduje to dalsze komplikacje, w szczególności konieczność sądowego zniesienia współwłasności, dlatego warto rozważyć zawarcie odpowiednich ustaleń w treści uchwały.

Postępowanie rejestrowe

Na etapie wykreślenia sp.k. z KRS sąd rejestrowy nie uzależnia wykreślenia spółki od uprzedniego rozliczenia się spółki bądź jej wspólników z wierzycielami sp.k. Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo Sąd Najwyższy takie postanowienie sądu rejestrowego skutecznie zaskarżyć. Brak obowiązku rozliczenia z wierzycielami wynika z zasady, zgodnie z którą wspólnicy sp.k. odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki po dniu jej wykreślenia z KRS. Zakres odpowiedzialności poszczególnych wspólników uzależniamy od statusu posiadanego w spółce. Dotychczasowi komplementariusze odpowiadać będą całym majątkiem natomiast komandytariusze do ustalonej umową sumy komandytowej. Warto także pamiętać, że w przypadku uproszczonej likwidacji, składając wniosek o wykreślenie z KRS sp.k., wspólnicy nie mają obowiązku przekazywania do KRS uchwały o rozwiązaniu spółki. Dla wykreślenia sp.k. wystarczy sam wniosek złożony po przeprowadzeniu ustalonego przez wspólników sposobu zakończenia działalności sp.k. Na przykład po podziale między wspólnikami składników majątkowych lub sumy uzyskanej ze sprzedaży majątku spółki.

Aspekt rachunkowy

Z punktu widzenia obowiązków rachunkowych wspólnicy nie są zobligowani do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień poprzedzający uchwałę o rozwiązaniu spółki. Natomiast obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych i obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego powinny być wykonane na dzień zakończenia działalności sp.k. Co do sprawozdania finansowego, to brak przepisu ustawowego, z którego można byłoby wnioskować, że na wspólnikach ciąży obowiązek złożenia go w sądzie rejestrowym.

Zmiany przepisów podatkowych, które spowodowały, że sp.k. uzyskała status podatnika CIT i przestała być transparentna podatkowo. Przez co rozumiemy, że jest jednokrotnie opodatkowana, a wspólnicy sp.k. zostali obciążeni składką zdrowotną. Te regulacje spowodowały niemałe zawirowania wśród przedsiębiorców wykorzystujących sp.k. jako formę prowadzenia biznesu.
Wielu z nich znalazło sposób na dalsze funkcjonowanie w ramach sp.k., np. korzystając z możliwości zmiany statusu komandytariusza na komplementariusza. Jeszcze inni zrezygnowali ze spółki osobowej i przekształcili swoje biznesy w spółki z o.o. Dzięki swojej elastyczności – sp.k. pozostaje atrakcyjnym sposobem prowadzenia działalności gospodarczej.

Elastyczność sp.k., czyli co?

Gdy mówimy o elastyczności sp.k. to mamy na myśli przede wszystkim swobodę w umownym kształtowania ustroju wewnętrznego spółki. W tym rozumieniu: podziału uprawnień i obowiązków między wspólnikami. Elastyczność sp.k. przejawia się zatem w możliwości względnie swobodnego formułowania postanowień umowy sp.k.

Zwyczajowo wyróżnia się model klasyczny i dynamiczny ustroju sp.k.

Model klasyczny, podstawowy (choć nie najbardziej powszechny), przewiduje bierną postawę komandytariusza i opiera się na dyspozytywnych przepisach k.s.h. dotyczących sp.k. To znaczy bez korzystania przez wspólników z możliwości ich modyfikacji. Wymagane jest odpowiednie stosowanie regulacji dotyczących spółki jawnej, która jest podstawowym typem spółki osobowej. W przypadku tego modelu „umowa spółki nie stanowi inaczej” a sp.k. działa co do zasady na podstawie zasad określonych w k.s.h. Przykładowo: w takim modelu komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki (mimo że ustawa pozwala, aby w umowie spółki dopuścić taką możliwość).

Model dynamiczny z kolei opiera się na założeniu o aktywnej roli komandytariusza. W tym modelu komandytariusz z reguły ma prawo do prowadzenia spraw sp.k. i reprezentuje ją na podstawie udzielonego pełnomocnictwa albo prokury. W porównaniu z modelem klasycznym w tym modelu pozycja komplementariusza jest znacznie słabsza na rzecz komandytariusza, który jest faktycznym zarządcą sp.k.

Przepisy pozwalają na wdrożenie umową sp.k. wielu różnych rozwiązań, które będą sytuować się pomiędzy modelem klasycznym a dynamicznym. W każdym takim pośrednim rozwiązaniu mamy do czynienia z odstępstwem od wariantu podstawowego. W tym modelu komandytariusz jest bierny, w kierunku coraz większych uprawnień komplementariusza.

Wydaje się, że zanim sp.k. stała się podatnikiem CIT w obrocie pozornie dominował model klasyczny, w którym za zarządzaniem spółką odpowiadał komplementariusz (praktycznie zawsze była nim sp. z o.o.). Zyski natomiast przypadały niemal w całości biernym komandytariuszom (z reguły osoby fizyczne kontrolujące komplementariusza). W zdecydowanej większości przypadków komplementariusz był całkowicie zależny od komandytariuszy (zarówno personalnie jak i kapitałowo). Taki stan rzeczy powodował, że w rzeczywistości sp.k. funkcjonowały w modelu, który wymykał się powyższemu podziałowi na modele klasyczne i dynamiczne.

Zmiana sposobu opodatkowania

Wydaje się, że wskutek zmiany sposobu opodatkowania zmniejsza się na rynku udział sp.k. funkcjonujących w modelu dynamicznym. Komandytariusze, którzy dotychczas zarządzali spółką „z tylnego fotela”, kierując się względami ekonomicznymi, zmieniają status na komplementariuszy. To powoduje, że ustrój sp.k. zbliża się do modelu klasycznego.

Rozważając możliwe modele ustrojowe sp.k. nie można zapominać o podstawowej kwestii, tj. przynależności sp.k. do spółek osobowych. Wiąże się z nią konieczność stosowania ogólnych przepisów dotyczących spółek osobowych. Dzięki nim – o ile przewiduje to umowa spółki – możliwe jest w sp.k. dokonanie zmiany umowy spółki bez zgody wszystkich wspólników. Możliwe jest też zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce oraz ukształtowanie pozycji wspólnika na zasadach typowych dla spółek kapitałowych. To znaczy uzależniając „wagę” głosu wspólnika od wartości wniesionego przez niego wkładu do spółki.

Granice elastyczności

Wprawdzie umowa sp.k. może być kształtowana z bardzo dużą swobodą i wedle wyboru jej wspólników, to jednak art. 105 k.s.h. wymaga, aby zawierała pewien minimalny zakres regulacji. W głównej mierze aby wskazywała:
1) firmę i siedzibę spółki.
2) przedmiot działalności spółki.
3) czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
4) oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
5) oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową).

Ponadto niektóre regulacje ustawowe mają charakter bezwzględnie wiążący i nie mogą być uchylone ani zmodyfikowane przez umowę wspólników. Przykładem takiego przepisu jest podstawowa zasada obowiązująca w sp.k., zgodnie z którą komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej.

Regulacja ustawowe

Do tej kategorii przepisów należą także uregulowania k.s.h. stanowiące m.in., że:
1. postanowienie umowne zwalniające komandytariusza z obowiązku wniesienia wkładu jest nieważne;
2. komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik
3. ma prawo żądać odpisu sprawozdania finansowego za rok obrotowy
4. ma prawo przeglądać księgi i dokumenty celem sprawdzenia jego rzetelności. Jeżeli wkładem komandytariusza do spółki jest w całości lub w części świadczenie niepieniężne, umowa spółki określa przedmiot tego świadczenia (aport), jego wartość, jak również osobę wspólnika wnoszącego takie świadczenie niepieniężne.

Elastyczność to zaleta sp.k., która może skłaniać do wyboru tej formy prawnej. Niemniej z pewnością ta cecha nie będzie decydująca. W przypadku aktywności nastawionej na zysk – podstawę decyzji stanowi kalkulacja ekonomiczna ściśle powiązana z przewidywanymi obciążeniami podatkowymi.

• przejęcie ogółu praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika
• przystąpienie do spółki nowego wspólnika, obok dotychczasowych

PRZEJĘCIE OGÓŁU PRAW I OBOWIĄZKÓW WSPÓLNIKA

Nowy wspólnik wstępuje w ten sposób w prawa i obowiązki wspólnika, którego zastępuje, tak więc przejmuje prawa i obowiązki właściwe dla komplementariusza lub komandytariusza.

Tak jak w przypadku wszystkich innych spółek osobowych (za wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej) podstawowym warunkiem skutecznego zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika jest dopuszczenie takiej możliwości w umowie spółki.

Kolejnym warunkiem jest uprzednia pisemna zgoda wszystkich pozostałych wspólników, przy czym umowa spółki może modyfikować ten warunek lub nawet całkowicie zwalniać z konieczności uzyskania zgody pozostałych wspólników.

Za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce komandytowej i zobowiązania tej spółki komandytowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki (art. 10 k.s.h.).

Do przeniesienia praw i obowiązków nie jest wymagana żadna forma szczególna. Dobrze jest jednak, aby podpisy składane pod umową przeniesienia były poświadczone notarialnie.

PRZYSTĄPIENIE DO SPÓŁKI NOWEGO WSPÓLNIKA

W tym przypadku przystąpienie nowego wspólnika do spółki komandytowej wiąże się z rozszerzeniem składu wspólników. Dla skutecznego przeprowadzenia tej czynności wymagane jest zachowanie formy aktu notarialnego.

Osoba przystępująca do spółki w charakterze komplementariusza odpowiada także za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przystąpienia.

Osoba przystępująca do spółki w charakterze komandytariusza odpowiada także za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru (art. 114 k.s.h.), oczywiście z ograniczeniem odpowiedzialności do wysokości sumy komandytowej i z uwzględnieniem wysokości wniesionego wkładu.

ZMIANA NAZWY SPÓŁKI

Należy pamiętać o tym, że przy przystąpieniu do spółki komandytowej nowego wspólnika w charakterze komplementariusza (czy to w drodze przejęcia praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika, czy to w poprzez poszerzenie grona wspólników) konieczna będzie zmiana nazwy spółki, co wymaga formy aktu notarialnego. Wiąże się to z tym, że w nazwie spółki komandytowej muszą się znaleźć nazwy wspólników będących komplementariuszami.

Szczegółowe wymagania dotyczące nazwy spółki komandytowej.